|
|
|||
|
A L E K S A N D E R
|
Imię męskie | 376. |
^ INDEKS IMION! ^ STRONA GŁÓWNA |
| ____________________________________________________________________ | |||
| Daty imienin Imieniny w kalendarzu, występują 71 razy | 11 styczeń, 4 styczeń, 11 styczeń, 15 styczeń, 30 styczeń, 7 luty, 8 luty, 9 luty, 10 luty, 18 luty, 21 luty, 23 luty, 25 luty, 26 luty, 27 luty, 28 luty, 1 marzec, 4 marzec, 9 marzec, 10 marzec, 11 marzec, 13 marzec, 14 marzec, 15 marzec, 17 marzec, 18 marzec, 20 marzec, 24 marzec, 27 marzec, 28 marzec, 7 kwiecień, 18 kwiecień, 20 kwiecień, 24 kwiecień, 3 maj, 18 maj, 20 maj, 29 maj, 2 czerwiec, 4 czerwiec, 6 czerwiec, 10 lipiec, 17 lipiec, 21 lipiec, 30 lipiec, 1 sierpień, 7 sierpień, 11 sierpień, 15 sierpień, 18 sierpień, 21 sierpień, 26 sierpień, 28 sierpień, 30 sierpień, 2 wrzesień, 9 wrzesień, 13 wrzesień, 21 wrzesień, 28 wrzesień, 11 październik, 17 październik, 22 październik, 9 listopad, 11 listopad, 14 listopad, 14 listopad, 19 listopad, 24 listopad, 30 listopad, 1 grudzień, 12 grudzień __________________________________________ Wyróżnione daty wskazują na największą popularność imienia! | ||
| ____________________________________________________________________ | |||
| Pochodzenie imienia | Imię wywodzące się ze starożytnej Grecji: jego pierwotne znaczenie można rozumieć jako: „broniący mężów”, „roszczący się o mężów” lub „odpierający mężów (wrogów)”. Pochodzi od greckiego słowa aleksandros, składającego się z dwóch członów: alekso: „bronię się”, „odpieram atak” i andros: „mężczyzna”, „mąż”). Oznacza: „obrońca ludzi”, „troszczący się o mężów” lub „odpierający wrogów”. W Polsce używane od XII wieku w formach Aleksander, Aleksandr, Aleksender, Aleksendr, Oleksander, Oleksender, Leksander, Leksender, a nawet Ksender i Sender. Nosił je, jako imię chrzestne, brat Jagiełły, Witold. Zaszczytne imię, jakim Grecy nazwali drugiego syna Priama, Parysa. To on rozstrzygnął spór między trzema boginiami i przyznał złote jabłko Afrodycie. Z jej pomocą Aleksander porwał Helenę, żonę króla Sparty, i doprowadził do wybuchu wojny trojańskiej. Na Zachodzie stało się popularne dzięki romansowi średniowiecznemu o przygodach rycerza Aleksandra. | ||
| ____________________________________________________________________ | |||
| Zdrobnienia | Alek, Alik, Aleksandruś, Olech, Olechno, Olek, Oleś, Olko | ||
| ____________________________________________________________________ | |||
| Obce formy imienia | Alexander (łacińska), Alexander (ogólnie przyjęta forma), Alezandr, Sandor (czeska), Alexandre (francuska), Alejandro (hiszpańska), Alezander, Alex, Sander, Xander, Zander (niemiecka), Aleksandr (rosyjska), Aleksanteri, Santeri (fińska), Aleksandras, Aleksas (litewska), Sándor (węgierska), Aleksandros (grecka), Alexandre, Alexandrino (portugalska), Alessandro, Sandro (włoska), Aleksandar, Aleksa, Aco, Aca, Saša (południowo-słoweńska). | ||
| ____________________________________________________________________ | |||
| Inne formy imienia | Aleksy, Aleks, Sandor, Oleksander | ||
| ____________________________________________________________________ | Forma żeńska | Aleksandra | |
| ____________________________________________________________________ | |||
| Patron | Istnieje wielu świętych noszących to imię. Najbardziej znany jest papież święty Aleksander I, prawdopodobnie Rzymianin z pochodzenia. Jego Pontyfikat trwał w latach 105 – 115. Stracony po ciężkich torturach przez rzymskich kapłanów w II wieku (Wspomnienie 3 maja).Święty Aleksander, męczennik z Lyonu (II wiek). W roku 177 został ścięty za wiarę razem z wieloma chrześcijanami. (Wspomnienie 2 czerwca).Święty Aleksander, biskup Jerozolimy (III wiek). Założył cenną bibliotekę. Zmarł w więzieniu około roku 250. (Wspomnienie 16 maja). Święty Aleksander, biskup Aleksandrii. Żył w latach około 250 – 327. Zasłynął polemiką z arianami. (Wspomnienie 26 lutego).Aleksander Newski, święty prawosławny (około 1220 – 14 XI 1263), protoplasta dynastii książąt moskiewskich. W roku 1547 kanonizowany; w 1240 pokonał Szwedów nad Newą (stąd przydomek) i 1242 rycerzy zakonu inflanckiego. Uznał zwierzchność Mongołów nad Rusią. Pozycję Aleksandra Newskiego wzmocniła współpraca ze Złotą Ordą, która zapewniła mu tron wielkiego księstwa kijowskiego (1249) i włodzimiersko-suzdalskiego (1252) oraz poparcie prawosławnego Kościoła ruskiego. Od schyłku XIII wieku otoczony kultem. (Cerkiew wspomina go 23 listopada i 30 sierpnia). Święty Aleksander Sauli, biskup Alerii i Pawii (Włochy). Żył w latach 1534 – 92. W 1567 roku został wybrany przełożonym generalnym zakonu barnabitów. Założył jedno z pierwszych na świecie seminariów duchownych. Beatyfikowany w 1742 roku przez papieża Benedykta XIV, kanonizowany w 1904 roku przez Piusa X. (Wspomnienie 11 października). | ||
| ____________________________________________________________________ | |||
| Znane postacie | Aleksander Macedoński zwany Wielkim, król, syn Filipa II, twórca potężnego imperium (VIII 356 przed naszą erą – 10 VI 323 przed nasza erą). Aleksander Sewerus, cesarz rzymski (208 – 235). Aleksander II, Anselmo da Baggio, papież od 1061 (? – 21 IV 1073). Aleksander z Hales, teolog angielski (około 1180 – 21 VIII 1245). Aleksander, książę mazowiecki, kardynał (przed 2 VI 1400 – 1 VI 1444). Aleksander Jagiellończyk, król polski (5 VIII 1461 – 19 VIII 1506). Alessandro Algardi, włoski rzeźbiarz barokowy (31 VII 1598 – 10 VI 1658). Alessandro Scarlatti, kompozytor włoski (2 V 1660 – 24 X 1725). Alexander Pope, angielski poeta (21 V 1688 – 30 V 1744). Aleksand Suworow, rosyjski feldmarszałek (24 XI 1729 – 18 V 1800). Alessandro Cagliostro, właściwie Giuseppe Balsamo, włoski awanturnik i znachor (2 VI 1743 – 16 VIII 1795). Alessandro Volta, fizyk włoski (18 II 1745 – 5 III 1827). Alexander von Humboldt, niemiecki naukowiec (14 IX 1769 – 6 V 1859). Aleksander Franciszek Chodkiewicz, polski hrabia, generał, pisarz (4 VI 1776 – 24 I 1838). Aleksander I Romanow, cesarz rosyjski od 1801 (23 XII 1777 – 1 XII 1825). Aleksander Bandrowski-Sas, tenor polski (22 IV 1860 – 28 V 1916). Aleksander Orłowski, malarz polski (9 III 1777 – 13 III 1832). Aleksander Puszkin, rosyjski poeta (6 VI 1799 – 10 II 1837). Aleksander August Ferdynad Bronikowski, pisarz niemiecki polskiego pochodzenia (28 II 1787 – 21 I 1834). Aleksander Fredro, komediopisarz polski (20 VI 1793 – 15 VII 1876). Aleksander Dumas, ojciec (24 VII 1802 – 5 XII 1870) i syn (28 VII 1824 – 27 XI 1895), pisarze francuscy. Aleksander Ostrowski, pisarz, twórca rosyjskiego teatru narodowego (12 IV 1823 – 14 VI 1886). Aleksander Borodin, kompozytor rosyjski (12 XI 1833 – 27 II 1887). Aleksander Gryglewski, malarz polski (4 III 1833 – 28 VII 1879). Alexander Graham Bell, amerykański wynalazca telefonu (3 III 1847 – 2 VIII 1922). Aleksander Gierymski, malarz polski (30 I 1850 – około 8 III 1901). Aleksander Brückner, polski slawista i historyk (27 I 1856 – 24 V 1939). Aleksandr Skriabin, kompozytor rosyjski (6 I 1872 – 27 IV 1915). Aleksander Zelwerowicz, polski aktor, reżyser (1877 – 1955). Aleksander Fleming, szkocki lekarz i mikrobiolog, odkrywca penicyliny (6 VIII 1881 – 11 III 1955). Alexander Archipenko, rzeźbiarz ukraiński (30 V 1887 – 25 II 1964). Aleksandar I Karadziordziewić, Król Jugosławii (1888 – 1934). Aleksander Rodczenko, rosyjski malarz awangardowy (23 XI 1891 – 3 XII 1956). Alexander Laszlo Korda, właściwie Sandor Laszlo Kellner, brytyjski producent i reżyser filmowy, pochodzenia węgierskiego (16 IX 1893 – 23 I 1956). Aleksander Węgierko, polski aktor i reżyser teatralny (1893 – 1941). Alexander Calder, amerykański rzeźbiarz abstrakcjonista (22 VII 1898 – 11 XI 1976). Aleksander Wat, właściwie Aleksander Chwat, pisarz polski (1900 – 1967). Aleksander Bocheński, pisarz polski (6 VIII 1904 – 11 I 2001). Aleksander Jakowlew, radziecki konstruktor samolotów (19 III 1906 – 22 VIII 1989). Aleksander Ford, polski reżyser filmowy (24 X 1908 – 4 IV 1980). Aleksander Gąssowski, aktor polski (urodzony 1910). Aleksander Twardowski, poeta rosyjski (1910 – 1971). Aleksander Bardini, polski aktor i reżyser (17 XI 1913 – 30 VII 1995). Aleksander Rymkiewicz, poeta polski (13 IV 1913 – 26 IX 1983). Alec Guinnes, właściwie Alec Guiness du Cuffe, aktor angielski (2 IV 1914 – 5 VIII 2000). Aleksander Gieysztor, historyk polski (17 VII 1916 – 9 II 1999). Aleksander Sołżenicyn, pisarz rosyjski (urodzony 11 XII 1918). Aleksander Dubczek, czechosłowacki polityk (27 XI 1921 – 7 XI 1992). Aleksander Krawczuk, polski historyk, pisarz (urodzony 7 VI 1922). Aleksander Małachowski, polski pisarz i polityk (23 XI 1924 – 2004). Aleksander Ścibor-Rylski, polski scenarzysta i reżyser filmowy (16 III 1928 – 3 IV 1983). Aleksander Rowiński, pisarz polski (urodzony 1931). Aleksander Gudzowaty, przedsiębiorca polski (urodzony 1938). Aleksander Hall, polityk polski (urodzony 20 V 1953). Aleksander Kwaśniewski, prezydent RP (urodzony 15 XI 1954). | ||
| ____________________________________________________________________ | |||
| Imię w poezji i sztuce | Nie zmienia się nic prócz twarzy świata!... I dziś płonię wielkości serce twoje piecze,o Aleksandrze... Ledwo się zrodzisz, szukasz Bucefała i przed tobą ślad Sławy skrzydlatej od pościgu pała! - Kazimiera Iłłakowiczówna, „Aleksander”. Aleksander Wierszynin z dramatu A. Czechowa Trzy siostry (1901). Aleksander z dramatu A. de Musseta Lorenzaccio (1834). Aleksander Sieriebriakow z dramatu A. Czechowa Wujaszek Wania (1897). Olo Czarny z Kolumbów R. Bratnego (1957). Alex z Mechanicznej pomarańczy A. Burgesa oraz filmu pod tym samym tytułem S. Kubricka. Alessandro Cagliostro, włoski alchemik i magik, bohater powieści A. Dumasa Pamiętniki lekarza, Naszyjnik królowej i innych. Aleksander Snopiński z powieści Na prowincji E. Orzeszkowej. Alec Leamas z powieści Ze śmiertelnego zimna J. Le Carré. Aleksandr Czacki z komedii A. Gribojedowa Mądremu biada (1824). Aleksander Sewerus z dramatu Z. Krasińskiego Irydion (1863). Aleksander ze Zmowy nieobecnych M. Kuncewiczowej. Aleksander Portnoy z powieści Kompleks Portnoya Ph. Rotha (1967). Aleksander Meresejew z powieści B. Polewoja Opowieść o prawdziwym człowieku (1946). Aleksander Bogaczewicz z powieści A. Kuśniewicza Strefy. | ||
| ____________________________________________________________________ | |||
| Przysłowia | Lepsza jest mucha żyjąca, niż Aleksander Wielki w grobie. | ||
| ____________________________________________________________________ | |||
| Aforyzmy | |||
| _____________________________________________________________________ | |||
| Imiona na ekranie | Film według Kolumbów R. Bratnego w reżyserii J. Morgensterna (1970), rolę Czarnego Ola odtwarzał Krzysztof Machowski. Ekranizacja Opowieści o prawdziwym człowieku w reżyserii A. Stolpera (1948), rolę Aleksandra Meresjewa grał Paweł Kadocznikow. Film według powieści Kompleks Portnoya Ph. Rotha w reżyserii E. Lohmana (1972), w roli Aleksandra wystąpił Richard Benjamin. | ||
| ____________________________________________________________________ | |||
| Prezentowane informacje o imionach zostały zaczerpnięte z następujących źródeł: 1. Wielki Kalendarz Imion opracowany przez p. Zbigniewa Chorążego [Zbich] i publikowanego na nieistniejącej już stronie evacska.republika.pl; 2. Wielkiej Księgi Imion publikowanej na portalu interia.pl [Interia Encyklopedia]; 3. Kalendarzy opracowywanych przez p. Wojciecha Sawickiego. | |||
| ____________________________________________________________________________________________________________________ | |||
|
^ INDEKS IMION! ^ STRONA GŁÓWNA |
||
|
|
|||